GERİ DÖNÜŞÜM

Türkiye’nin depozito sistemi DOA COP31’de tanıtıldı: Dört ayda 4 milyon kullanıcı

Türkiye Çevre Ajansı'nın COP31 panelinde anlatılan DOA sisteminin kullanıcı sayısı dört ayda 4 milyona, iade noktası sayısı yaklaşık 7 bin 500'e çıktı.

İçindekiler
  1. İki yılda 50 bin iade noktası hedefi
  2. Tek dijital omurga, 12 ülkeden üretici
  3. Geri dönüşüm sektörü için kayıt dışı toplamaya çözüm
  4. Avrupa’da geri toplama yüzde 90’a yakın

Türkiye Çevre Ajansı’nın COP31 kapsamında düzenlediği panelde Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Sistemi uluslararası katılımcılara anlatıldı. 1 Temmuz 2026’da ulusal entegrasyon dönemine geçen sistemin kullanıcı sayısı dört ayda 150 binden 4 milyona, iade noktası sayısı ise bin 700’den 7 bin 500’e yükseldi.

“Tek Sistem, 81 İl, Döngüsel Bir Gelecek: Ulusal Ölçekte Döngüselliğin İnşası” başlıklı panel, 11 Kasım 2026’da Antalya’da COP31 Mavi Bölge Türkiye Pavilyonu’nda yapıldı. Prof. Dr. Erdem Görgün’ün yönettiği panelde Türkiye Çevre Ajansı Başkanı Nurullah Öztürk, DİAS Teknoloji Yönetim Kurulu Başkanı Metehan Oğuz, TOBB Atık ve Geri Dönüşüm Sanayi Meclisi Başkanı Ali Kantur ile Reloop Platformu CEO’su ve kurucusu Clarissa Morawski konuştu. DOA bugün 81 il ve 973 ilçede yaklaşık 5 bin manuel iade noktası ve 2 bin 500 depozito iade makinesiyle hizmet veriyor.

İki yılda 50 bin iade noktası hedefi

Nurullah Öztürk, nüfus ve tüketim yoğunluğu bölgelere göre farklılaştığı için altyapının yerel ihtiyaçlara göre planlandığını belirterek önümüzdeki iki yılda en az 50 bin iade noktasına ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Bunun yaklaşık 40 bininin manuel iade noktası, 10 bininin depozito iade makinesi olması planlanıyor. Öztürk’ün aktardığına göre şu anda yaklaşık 100 sayma ve doğrulama merkezi ile 155 hat faaliyette; 2027 sonuna kadar merkez sayısının 140-150’ye, hat sayısının 600’e çıkarılması hedefleniyor.

Tek dijital omurga, 12 ülkeden üretici

DİAS Teknoloji’den Metehan Oğuz, Danimarka’nın 20 yılda yüzde 96 iade oranına ve yılda 2,2 milyar ambalajlık toplama hacmine ulaştığını hatırlatarak Türkiye’de yılda yaklaşık 25 milyar depozitolu ambalajın piyasaya sürüldüğünü vurguladı. Oğuz, sistemin tek bir dijital omurga üzerinden çalıştığını, Türkiye’ye ambalaj ve içecek tedarik eden 12 ülkedeki üreticilerin de bu yapıya dahil olduğunu, güvenlikli işaretleme ve dijital kontrollerle ambalajların piyasaya girişten iade ve geri dönüşüme kadar izlenebildiğini anlattı. Oğuz’a göre sistem farklı üreticilerin, saha operatörlerinin ve geri dönüşüm firmalarının katılımına açık bir yapıda.

Geri dönüşüm sektörü için kayıt dışı toplamaya çözüm

TOBB Atık ve Geri Dönüşüm Sanayi Meclisi Başkanı Ali Kantur, Mamak, Sincan ve Adana’daki tesislerden örnekler vererek Sincan’daki entegre tesise günde yaklaşık 6 bin ton atık geldiğini söyledi. Tesislere ulaşması gereken malzemenin önemli bölümünün zamanla kayıt dışı toplandığını ve bunun izlenebilirliği zorlaştırdığını belirten Kantur, depozito sistemiyle ve ileride kapsama alınacak diğer malzemelerle sektörün toplanacak miktarı öngörerek sistemlerini buna göre kurgulayabileceğini ifade etti.

Avrupa’da geri toplama yüzde 90’a yakın

Reloop’tan Clarissa Morawski, üreticilerin temiz ve kaliteli geri dönüştürülmüş PET’e güvenilir erişimin önemini gördüğünü, Avrupa’da geri toplama performansının yüzde 90’a yaklaştığını ve bazı uygulamalarda ilk yıl içinde çevreye atılan içecek ambalajlarının yüzde 75’e varan oranda azaldığını söyledi. Morawski’ye göre son 10 yılda dünyada 24 yeni depozito sistemi devreye girdi; 63 ülke ve bölgede yaklaşık 415 milyon kişi bu sistemlere erişiyor ve sistem sayısının 2029’a kadar 73’e ulaşması bekleniyor.

Öztürk, panelin kapanışında DOA’nın yazılım ve teknolojik altyapısının yerli mühendis ve sanayicilerin katkısıyla geliştirildiğini, sistem sahada olgunlaştıkça Türkiye’nin depozito teknolojilerinde uluslararası pazarda önemli fırsatlar yakalayabileceğini söyledi.

Kaynaklar

  • Türkiye Çevre Ajansı basın bülteni, “4 milyon kullanıcıya ulaşan DOA sistemi COP31’de dünya sahnesine çıktı”, 12 Kasım 2026 (Pupa İletişim, Faselis aracılığıyla)

Görsel: Türkiye Çevre Ajansı

Mesut Kul
Reklam

Bir yanıt yazın